السيد محمد حسين الطهراني
218
امام شناسى (فارسى)
جمع مؤنث بياورد و بگويد : ليذهب عنكنّ ، و يطهّركنّ و اين جهت بديهى است « 1 » . و امّا جواب از آنكه آيه تطهير در بين آيات راجعه به زنان رسول خداست و به وحدت سياق بايد راجع به زنان آن حضرت بوده باشد به چند وجه است : اوّل - آنكه وحدت سياق ظهورى بيش نيست و در مقابل نصّ ، قابل اعتماد نيست ، تمسّك به سياق در مقابل نصّ ، اجتهاد در مقابل نصّ است ، و با وجود آن همه نصوص صريحهء قطعيّه از شيعه و سنّى قريب به چهل طريق متفاوت از سنّت و شيعه و بيش از هفتاد سند كه همگى متّفق بودهاند بر آنكه شأن نزول آيه پنج تن هستند و با اين نصوص يقينيّه ديگر براى وحدت سياق چه ظهور و اعتبارى خواهد بود ؟ ! دوّم - آنكه اگر مراد زنهاى رسول خدا باشند بايد ضمير مخاطب مؤنّث باشد نه مذكّر ، و اين شاهد قوى و برهان ساطعى است بر آنكه مراد ، زنهاى رسول خدا نيستند . سوّم - در كلام بلغاء و فصحاء جملههاى استطراديّه زياد استعمال مىگردد يعنى در عين حالى كه در سخن گفتن با شخص يا جماعت خاصّى مواجهاند ، ناگهان روى خطاب را از آنها برگردانده جملهء ديگرى را براى افادهء مقصود ديگرى ذكر مىكنند و دوباره دنبال مطلب اوّل را گرفته و با همان شخص يا همان جماعت به سخن مىپردازند ، مانند كسى كه مشغول خطابه خواندن در حضور جماعتى است ناگهان در بين خطابه به خادم رو كرده و مىگويد : چراغ را نزديك بياور ، يا بلندگو را روشن كن ، و نظير اين جملههاى استطراديّه در قرآن كريم بسيار است . مثل قول خداوند تعالى در وقتى كه سخن عزيز مصر را دربارهء زليخا بيان مىكند كه : انّه من كيد كنّ انّ كيد كنّ عظيم ، و استغفرى لذنبك ، عزيز مصر در بين اين دو كلام متّصل به يكديگر كه هر دو خطاب با زليخاست ( اين قضيه از مكر شما زنان است و مكر شما بزرگ است ، اى زليخا از اين گناه خود توبه و استغفار كن ) خطاب به يوسف نموده
--> ( 1 ) در « غاية المرام » ص 289 حديث سى و يكم از على بن ابراهيم در تفسير خود از ابى الجارود از حضرت باقر عليه السّلام در آيه تطهير روايت اجتماع اهل بيت را در زير كساء نقل مىكند و پس از آن مىگويد : قال ابو الجارود : و قال زيد بن علىّ بن الحسين : انّ ذلك جهل من الناس الذين يزعمون انّما اراد بهذه الآية ازواج النبىّ و قد كذبوا و أثموا ، و ايم اللّه لو عنى بها ازواج النبىّ لقال : ليذهب عنكنّ الرجس و يطهّركنّ تطهيرا و لكان الكلام مؤنّثا كما قال : و اذكرن ما يتلى فى بيوتكنّ و لستنّ كأحد من النّساء .